 |
Den 1. mars 2004 trer endringane i firmalova i kraft. Lova
blir endra på fleire sentrale punkt. Blant anna blir
det no i langt større grad opp til dei næringsdrivande
sjølve å velje kva dei vil kalle føretaka
sine. Nokre omgrep blir også endra.
Omgrepsendringar
Omgrepet "firma" blir endra til "føretaksnamn".
Som følgje av det, endrar lova namn til "lov om
enerett til foretaksnavn og andre forretningskjennetegn (foretaksnavneloven)".
"Enkeltmannsføretak" blir endra til det kjønnsnøytrale
"enkeltpersonføretak".
Minimumskrav til føretaksnamn
Føretaksnamnet må innehalde minst tre bokstavar
frå det norske alfabetet, jf. føretaksnamnelova
§ 2-1 første leddet. Bokstavane treng ikkje
å danne eit ord eller å stå etter kvarandre.
Det betyr at desse føretaksnamna vil bli godkjende:
BJK AS, KL-T AS og AAA AS. I kravet om tre bokstavar ser ein
bort frå føretaksnemningane. Det må med
andre ord vere tre bokstavar i tillegg til AS, ANS, DA, KS,
IKS osv. Bokstavane i føretaksnamnet må ikkje
vere identiske med ei av føretaksnemningane som er
ei anna enn den føretaket sjølv har.
Føretaksnamnet kan ikkje åleine bestå
av namnet på eit land, eit fylke eller ein kommune,
jf. føretaksnamnelova
§ 2-1 andre leddet. Namn på land gjeld både
på norsk (bokmål og nynorsk) og andre språk.
Fylke og kommunar omfattar berre norske og berre offisielle
skrivemåtar. Det er likevel ikkje noko i vegen for å
bruke slike stadnamn som ein del av føretaksnamnet,
berre det består av noko meir. Dessee føretaksnamna
vil til dømes bli godkjende: OSLO BIL AS, MC BERGEN
AS og NOREG EIN AS.
Desse bokstavane, tala og teikna
vil bli godtekne i føretaksnamn og registrerte:
- Norske bokstavar: A-Å.
- Mellomrom.
- Ortografiske teikn: komma, punktum, utropsteikn, spørsmålsteikn,
bindestrek, kolon, semikolon, skråstrek, apostrof,
parentesar (dvs. '(' og ')' ), paragraf og &-teiknet.
- Matematiske teikn: Siffera frå 0 til 9, pluss-,
minus-, gonge-, divisjons-, likskaps- og prosentteiknet.
- Bokstavar med aksentar og tødlar.
- Med aksentar: À, Á, Â, È, É,
Ê, Ì, Í, Î, Ò, Ó,
Ô, Ù, Ú, Û, Ý.
- Med tødlar: Ä, Ë, Ï, Ö, Ü.
Dersom ein nyttar andre bokstavar eller teikn enn det som
er lista opp her, vil registrering bli nekta og ein får
meldinga i retur.
Må ikkje vere identisk
Føretaksnamnet må ikkje vere identisk med eit
føretaksnamn som allereie er registrert i Føretaksregisteret
eller som blir registrert etter ei tidlegare innkomen melding,
jf. føretaksnamnelova
§ 2-1 første leddet. Identisk vil seie heilt
likt, medrekna alle bokstavar, mellomrom, tal og teikn. Ein
ser likevel bort frå føretaksnemninga. Følgjande
er såleis identiske: KARI AS og KARI ANS. Vurderinga
av identiske føretaksnamn gjeld uavhengig av forretningskommune
og bransje. Dei nemnde eksempla vil vere identiske sjølv
om det eine føretaket ligg i Oslo og driv frisørsalong,
mens det andre ligg i Tromsø og driv rekneskapsbyrå.
I og med at identisk tyder nøyaktig likt, betyr det
at ein bokstav, eit tal, mellomrom eller eit teikn er nok
til å skilje. Ingen av desse blir sett på som
identiske: THORFINN AS, THOR FINN AS, THOR-FINN AS, THOR &
FINN AS, TRANSPORTSERVICE, TRANSPORT SERVICE.
Rettshavaren kan likevel gi samtykke til registrering av
identisk føretaksnamn. Dersom det finst fleire identiske
føretaksnamn frå før, må ein innhente
samtykke frå alle. Samtykkeerklæringa må
vere skriftleg og leggjast ved meldinga til Føretaksregisteret.
I tillegg må ikkje føretaksnamnet vere villeiande,
stride mot lov eller vekkje harme, jf. føretaksnamnelova
§§ 2-3
og 2-5.
Særskild om enkeltpersonføretak
I enkeltpersonføretak er ein forplikta til å
ha med slektsnamnet til innehavaren i føretaksnamnet,
jf. føretaksnamnelova
§ 2-2 første leddet, til dømes HANSENS
BAKERI og BILVERKSTADEN OLE OLSEN. Ein er likevel ikkje forplikta
til å ha med noko meir enn slektsnamnet til innehavaren.
Til dømes kan HANSEN, MOAR OG ØVREGÅRD
registrerast. Ved bruk av berre innehavaren sitt slektsnamn,
er det ingen kontroll og nekting dersom det finst fleire identiske
føretaksnamn. Det kan derfor bli registrert fleire
HANSEN, OLSEN, NILSEN osv. Ved bruk av berre slektsnamnet
til innehavaren er det også eit unnatak frå kravet
om minst tre bokstavar eller forbodet mot namn på land,
fylke eller kommune aleine. Dersom innehavar har eit av desse
etternamna, vil det bli godteke som føretaksnamn på
enkeltpersonføretak: LI, MO, ÅS, SKEDSMO, NORDLAND
og SVEITS.
Føretaksnamnet til eit enkeltpersonføretak
må ikkje innehalde noko anna personnamn enn namnet til
innehavaren, jf. føretaksnamnelova § 2-4
første leddet.
Særskild om utanlandske føretak
Utanlandske selskap som registrerer seg i Noreg, kan bruke
det same føretaksnamnet som dei har registrert i heimlandet,
sjølv om det består av færre enn tre bokstavar
eller vil vere det same som ein norsk kommune eller fylke
eller namnet på eit land. Føretaksnamnet kan
likevel ikkje registrerast dersom det inneheld andre bokstavar,
tal eller teikn enn dei vi registrerer i Einings- og Føretaksregisteret,
sjå opplistinga over. For
namnet på verksemda i Noreg kan ein heller ikkje ta
med den utanlandske føretaksnemninga dersom ho er identisk
med ei vi bruker i Noreg. Dersom for eksempel føretaksnamnet
på det utanlandske føretaket er COMPUTERSERVICE
AS, blir føretaksnamnet på verksemda i Noreg
COMPUTERSERVICE. Dersom ein vel å bruke eit anna namn
på verksemda i Noreg enn det føretaksnamnet ein
har registrert i heimlandet, må ein fullt ut følgje
dei norske reglane.
Når oppnår ein rett til eit føretaksnamn
og kva inneber retten?
Rett til eit føretaksnamn blir oppnådd frå
den dagen ein tek namnet i bruk i Noreg eller frå den
dagen meldinga kjem inn til Føretaksregisteret, jf.
føretaksnamnelova § 3-1
første leddet. Rett inneber at ingen annan kan ta i
bruk eller registrere eit identisk føretaksnamn, jf.
føretaksnamnelova § 3-1
andre leddet.
Vern for føretaksnamn
For å ha vern for føretaksnamnet ut over identisk,
må føretaksnamnet oppfylle krava til særpreg
i varemerkelova, jf. føretaksnamnelova
§ 3-2 første leddet jf. varemerkelova
§ 14. Det vil seie at namnet ikkje utelukkande eller
med uvesentlege endringar eller tillegg må gi uttrykk
for vara (verksemda) sin art, utforming, mengd, formål,
pris, tid eller stad for tilverkinga. Vern for føretaksnamn
har den verknaden at ingen kan ta i bruk eit føretaksnamn
eller varekjenneteikn som er så likt at det kan forvekslast
med dette i den vanlege omsetninga, jf. føretaksnamnelova
§ 3-2 andre leddet. Vernet gjeld i heile landet, men
ein må som hovudregel drive verksemd innan same eller
liknande bransje, jf. føretaksnamnelova
§ 3-3.
Føretaksregisteret sin kontroll
Føretaksregisteret skal kontrollere dei såkalla
absolutte registreringshindra, det vil seie at føretaksnamnet
inneheld minst tre bokstavar, riktig føretaksnemning,
ikkje er villeiande, i strid med lov eller kan vekkje harme.
Vidare skal det kontrollerast at det ikkje er registrert noko
identisk føretaksnamn utan at rettshavaren har gitt
samtykke, jf. føretaksnamnelova § 2-7.
Føretaksregisteret skal likevel ikkje lenger føre
nokon kontroll mot dei såkalla relative registreringshindra
ut over identisk. Det vil seie at dei ikkje vil kontrollere
om føretaksnamnet kan forvekslast med liknande føretaksnamn,
varemerke, andre kjenneteikn, namn på kjend ideell foreining
eller stifting, andre sine verna slektsnamn eller dei andre
forholda som er nemnde i føretaksnamnelova
§ 2-6.
Klage/administrativ overprøving
Det er berre dei forholda som Føretaksregisteret fører
kontroll med som kan klagast til oss med Nærings- og
handelsdepartementet som klageinstans. Det vil seie at dersom
Føretaksregisteret treffer vedtak om å nekte
meldinga eller dersom ein meiner at det er gjort noko feil
i forhold til dei absolutte registreringshindra eller at det
låg føre ei identisk registrering som er oversedd,
kan klage sendast til Føretaksregisteret som før,
jf. føretaksregisterlova
§ 9-1. Derimot kan ikkje andre brot på dei
relative registreringshindra, for eksempel føretaksnamn
som kan forvekslast eller varemerke bli behandla av Føretaksregisteret.
I dei sistnemnde tilfella må oppmoding om administrativ
overprøving sendast til Patentstyret, jf. føretaksnamnelova
§§
3-6 og 3-7.
For å få meir info. om Patentstyret, kan du gå
inn på www.patentstyret.no.
|
|
